Wetenschap & Techniek

Week van Lieven: dwergplaneten, kweekvlees en donorhart

18 december Je kan het probleem zo gek niet bedenken of de wereld van de wetenschap heeft een nog gekkere oplossing. Zelfverklaard wetenschapsnerd Lieven Scheire struint het internet en de bladen af op zoek naar gadgets, tech nieuws, proefjes en doet daar elke dinsdag verslag van in De Week van Lieven. Met deze week nieuws over kweekvlees en een donorhart.

Kort nieuws van Lieven

Rusland presenteerde vorige week een fantastische robot, iedereen was geweldig onder de indruk van wat deze robot allemaal kon. Hij kon dansen, hij kon praten: geweldig. Echter, al snel bleek dat het helemaal geen robot was, maar een man.

Waar de meeste mensen uren, dagen, maanden of jaren nodig hebben om een rubiks cube op te lossen kan deze robot dat in 0.38 seconden. Een record.

In Japan heeft er een kampioenschap robot bottle flip plaatsgevonden. We kennen het spelletje allemaal waarin geprobeerd wordt een fles op zijn onderkant te laten landen. Dat hebben Japanse scholieren geperfectioneerd, maar dan met hulp van hun robots.

Bottle-flip

Donorhart

Het is een Duitse onderzoeksgroep gelukt om bavianen lang in leven te houden met een varkenshart. Zo kunnen de dieren een half jaar overleven met een varkenshart. Hierdoor zijn we een stap dichterbij het inzetten van dieren voor het oplossen van het orgaantekort. Het nieuws dat ze zo lang leven met een varkenshart geeft hoop. Een varken ligt anatomisch gezien het dichtst bij de mens. De toekomst zou zijn dat ze een mensenhart in een varken laat groeien. Hoe doe je dat? Je neemt een bevruchte eicel van een varken. Je gaat in deze eicel knippen en haalt de genen er uit die verantwoordelijk zijn voor de ontwikkeling van het hart. Dan ontstaat er een embryo waar geen hart in zit. Vervolgens spuit je hier menselijke stamcellen in die zich ontwikkelen tot een mensenhart. Dit is al gelukt tussen muizen en ratten. Zo zijn er ratten die met een muizenhart leven. Ze zijn al begonnen met het proces waar in het lichaam van een varken een mensenhart groeit. Daarna is het onderzoek afgebroken. De techniek is er, ethische bezwaren zijn er amper, maar het is nog lastig om de risico's in te schatten. Het overdragen van ziektes van dier op mens is namelijk riskant.

Het is mooi om te bedenken hoe de toekomst eruitziet. Dat je een hartpatiënt bent en weet dat je over een paar jaar een nieuw hart nodig hebt. Ter voorbereiding hierop heb je een varken in je tuin rondlopen waar jouw toekomstig hart in groeit. Als je het nodig hebt, doneert het varken het hart aan jou. Of een stap verder: er lopen vier/ vijf varkens rond in jouw tuintje. Een bevat een donorlong, de ander een hart. Allemaal omdat je het ooit mogelijk nodig hebt.

Kweekvlees

In 2013 heeft een Nederlands bedrijf de eerste hamburger van kweekvlees gemaakt. Nu is het een Israelisch bedrijf gelukt om een steak van kweekvlees te maken. Dat is een gecompliceerder proces omdat de vezelstructuur van zo'n steak ingewikkelder is dan een hamburger. In Israel zitten ontzettend veel start-ups. Er zitten ook veel start ups die specifiek bezig zijn met het ontwikkelen van kweekvlees. Het is China die ontzettend veel geld in deze start-ups steekt. De middenklasse in China is natuurlijk ontzettend aan het groeien. Dat betekent dat deze meer vlees zullen gaan eten. De conventionele manier om vlees te produceren is niet toereikend. Daarom zoeken ze naar een nieuwe manier om wel aan de groeiende vraag te voldoen.Lieven verwacht dat het binnen twee jaar in de supermarkt ligt. Nu is het nog te duur.

Hoe werkt het? Ons lichaam heeft verschillende cellen die een definitieve functie hebben. Zo heeft een huidcel een carrièrepad gekozen en zal het niet van functie veranderen. Stamcellen kunnen nog verschillende functies krijgen. Het trucje van het toewijzen van een functie kan in het laboratorium worden toegepast. Zo halen ze stamcellen uit een dier (zonder dat het doodgaat, dit kan tijdens een operatie) en zetten de cellen in het lab aan om zichzelf te gaan splitsen. Ze kunnen de cel zich laten ontwikkelen tot spier- of vetcel. Precies wat nodig is om vlees te produceren. In Sillicon Valley hebben ze deze zomer een BBQ gehad waar kip werd gegeten van de kip, die ook (leven) aanwezig was bij de BBQ...